Burga Baba ve Abdal Dede, Kırıntı Köyünde  kutsal kabul edilen iki yüksek dağ zirvesidir. Gümüşhane Dağları üzerindeki Burga Baba 2953, Abdal Dede 3330 metre rakımlıdır. Çorak vadisinin her iki yanında yükselen zirvelerden ağustos sıcağında bile  kar eksik olmaz. 

Kırıntı köyünde her yıl Burga Baba şenlikleri düzenlenir. Eskiden Şenlikler, yayladan göçün köye indiği son gün yapılırdı. Önce Burga Baba tepesi ziyaret edilir, sonra daha aşağıdaki şenlik alanına inilerek kurban kesilirdi. Suda haşlanarak pişirilen etin yanında, zirveden getirilen karın karıştırıldığı yoğurt ve un helvası yenirdi. Şimdi yaylacılık geleneği kalmadığından, önceden tespit edilen bir günde daha geniş kapsamlı şenlikler düzenleniyor.

Burga Baba  ve Abdal  Dede kimdir ? Niçin Kara denizin bu yüksek zirvelerine isimleri verilmiştir ? Kutsal ziyaret yerleri kabul edilmelerinin sebebi nedir. Bu soruları cevaplayabilmek için bölgenin tarihini ve eski Türk  inanç sistemlerini incelemek gerekir. Eski Türk inancı olan şamanizmde dağların tanrı makamı olduğuna inanılır ve dağ tepelerinde kurbanlar kesilirdi.  Bu dağ kültü Anadolu Aleviliğinde kimlik değiştirerek devam etmiştir.

 

Bölgemize 14. yy. başlarında yerleşmeye başlayan ve alevi inancına sahip olan Çepni Türkleri de bu dağ kültü gereği, zirveleri kutsayıp dönemin dervişlerinin isimlerini vermiştir. Zamanın  Çepnileri, Baba İlyas ayaklanmasına katılmış önemli bir alevi topluluğudur. Çok sevip saydıkları Abdal Musa ve Barak Baba nın adını dağlara vermişlerdir.

Abdal Musa ; Antalya, Elmalıda tekkesi bulunan ve Hacı Bektaşi Veli döneminin sonlarına doğru yaşamış çok önemli bir alevi dervişidir. Bugün Anadolu'nun birçok yerinde adına törenler düzenlenip, kurbanlar kesilmektedir. Bizim bölgemizde de adı en yüksek zirveye verilmiştir. Çevrede ve haritalarda Abdal Musa tepesi olarak geçse de Kırıntılılar nedense Abdal Dede diye adlandırır.

Burga Babanın asıl ismi Barak Babadır. Zaman içinde adı değişikliğe uğrayarak yörede   Burga Baba, Burgu Baba gibi isimler almıştır. Hatta Kırıntıda tamamen ters yüz edilerek Gara Burga diyenler çoğunluktur. Peki kim bu Barak Baba ?

Barak Baba, 1257 yılında Tokat'ta doğmuştur. Çok ilginç davranışları olan, tuhaf giysili bir derviş olup yaşam öyküsü çok renklidir. Aleviliği benimseyen İlhanlı hükümdarı Olcaytu zamanında onun desteğiyle ; Tokat, Amasya ve doğusundaki tüm Türkmen ve Çepnileri örgütlemiş, düşünce ve davranışlarıyla derin izler bırakmıştır.

Birinci dünya savaşında Ruslar Şiran'a kadar gelmiş, Türk ordusu Burga Baba civarında askeri kuvvetler yerleştirerek, Gavur Dağları üzerinden gelebilecek saldırılara karşı tedbir almıştır. Türk askerinin yaptığı mevzi duvarları, kaldıkları yapıların kalıntıları hala durmaktadır.

İKİ EREN

İki eren yaşar, Kırıntı  Dağlarında.

Biri Abdal Dede, biri  Burga Baba.

Birinin akar göz yaşı, Yıldız gölüne.

Birinin duman çöker, karlı başına.

 

İki eren yaşar, Kırıntı  Dağlarında.

İkisinin  de mekanı, yüce dağ başında.

Rüzgar semah eder, kar boran cem eyler.

İki eren aşkına dumanlı dağlarda.

 

İki eren yaşar, Kırıntı Dağlarında.

Biri nevruz olup, kokar yamaçlarda.

Biri göze olup, kaynar karlı dağlarda.

Biri abdal Dede, biri Burga  Baba.

 

16 / 01 / 2005          

Sefa ÖZTÜRK