KIRINTI KÜLTÜRÜ

 

Kültür; bilgileri, inançları, sanatı, ahlakı, yasaları, gelenekleri ve bir toplumun üyesi olarak, insanın edindiği bütün öteki eğilim ve alışkanlıkları içeren, karmaşık bir bütündür. Bu kültür tarifine göre, kendi içinde bütünlüğü olan bağımsız bir Kırıntı kültüründen bahsedebiliriz.

Kırıntı kültürü, farklı kültürlerin Kırıntı coğrafyasında harmanlanıp, ortak bir senteze ulaşılmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu kültürü şekillendiren etmenlerin başında, şamanizm ağırlıklı Orta Asya Türk kültürü gelir. Türk kültürünün, İslam'ı mantık süzgecinden geçirerek Anadolu 'da oluşturduğu, alevi - bektaşi kültürü, Kırıntı kültürünün ana unsurudur.

Kırıntı 'ya gelen her yeni göç, geldiği yerin kültür öğelerini beraberinde taşımıştır. Taşınan her kültür, eski kültüre katkıda bulunmuş; ortak bir dil, din, folklor birlikteliği ortaya çıkmıştır. Uzun süre aynı coğrafyada birlikte yaşayan, ortak güzellikleri, sevinçleri, tasaları paylaşan, ortak espriler üreten Kırıntı insanı, Kırıntı kültürünü hep birlikte şekillendirdi.

Kırıntı Köyü halkı 1916 Osmanlı Rus Savaşı Göç ve Seferberlik döneminde yurdun çeşitli yörelerine dağılmışlardır. Niksar, Suşehri, Canik (Fatsa, Ordu, Samsun) Çorum, Ezbider' e gidilmiştir.

Geri dönüş 17 Ekim 1917'de yapılmıştır. Etkileşim neticesinde azda olsa bu yörelerin kültürel etkilerinide görmek olasıdır.

   

Geleneksel kültür öğelerimizden örnekler;

( Toplu olarak icra edilen oyunlar, hicivler vb.;)

Düğünler,  konak, sayı sayma, hicri yılbaşı, Hıdırellez Şenlikleri, cirit oynama, silah atma, atla gelin alma, erfana, tahu sayma, pıspıs, fincan oyunu, bulgur çekme,  avare oyunları, gılik atma, himan oyunu,  ara kesmece,  imam-muhtar oyunu, çelik-çomak, yılbaşında kapı açtırma (uğurlu kişi),  avuz yedirme,  koç katımı,  çocuk yürütme,  hona gitme,  tene gitme,  sağdıç olma,  duvak düğünü,  gelinin eşarbını kaçırma,  düğün evinden sini alma,  kapılara nöbet vurup çentik atma,  çedene değneği,  haz değneği,  yaylaya çıkma,  Burgababa'ya gitme,  gardif guyulama, tarla-bostan bekleme,  darı dövme-soyma,  zahire yıkama,  değirmende un öğütme,  tuluh yayma,  mezarlık üstü,  yemek,  arife günü ve bayram karşılamaları,  yağmur duasına çıkma,  ay-güneş tutulması,  anuğa gitme,  Hıdırellezin tepesinde ateş yakma,  köy bekçilerinin bağırışı,  oruç tutma ve aşure yemeği, cem'ler, tarla biçme,  bulgur çekme,  hedik pişirme,  düven sürme,  harman yağlama,  ırgata gitme,  türküler-maniler, davul-zurna,  kama-bıçak oyunu,  İlik oyunu, Maya çeliği, Uzun eşek, Toptu hazırlama-Toptu alma (sayı sayma gecesinde yapılır). Aşık atma, Burgababa şenlikleri,  belirli ağaçlara bez-çaput bağlama,  belirli taşları kutsal sayıp ziyaret etme,  yoğurt dökme,  yüz sürme,  yoğurt taşları, belirli ağaçları kutsal sayma,  belirli dağları kutsal sayma.

Gurbete ve Ceniğe gitme  (yazlık- kışlık olarak), Köyümüzde karasakız üretimi, türkü yakma.

Yılbaşında (Hicri Yılbaşı 13 Ocak) sabahın seherinde ilk olarak çeşmeye gitme, su alma ve o suyu süpürge yardımı ile eve serpme.

Aralık 2004

Hazırlayanlar:

Hüseyin Öztürk / Sefa Öztürk